گمرک - مدیریت

۲- كارنه تیر: كار نه تیر دفتر چه ای است كه برای عبور كالا بوسیله كامیون از كشورهای عضو، بدون بازرسی دقیق و بدون تامین و دریافت حقوق و عوارض گمركی صادر می شود.

۳- سیاهه خرید: سیاهه خرید (Invoice) یا فاكتور صورتحسابی است كه درآن تاریخ، نام و نشانی خریدار و فروشنده، شماره سفارش یا قرارداد، تعداد یامقدار ویا شرح كالا، قیمت واحد، قیمت كل، نوع قرارداد و تعرفه گمركی كالا ذكر شده است.

۴- بارنامه حمل: بطور كلی بارنامه سند اصلی انتقال مالكیت كالا از فروشنده به خریدار است و دارای انواع مختلف می باشد مانند بارنامه هوایی- بارنامه دریایی- بارنامه راه آهن - بارنامه سراسری بارنامه زمینی (كامیون)

۵- گواهی بازرسی: سندی است كه توسط یكی از شركتهای بازرسی كننده بین المللی صادر و به موجب آن تایید می گردد كه كالای حمل شده با كالای ثبت سفارش شده یكسان است.

 

اظهارنامه كالا
اظهاری است كه بر روی برگی كه گمرك تعیین نموده تنظیم می شود در این اظهارنامه اشخاص ذینفع روش گمركی را كه باید در مورد كالا اجرا شود ذكر می كنند و مشخصاتی را كه از نظر گمرك برای اجرای ان روش لازم است قید می كنند .

 

 

 

 

 

 

 

ماده172ـ ترانزيت خارجي عبارت از اين است كه كالاي خارج به منظور عبور از خاك ايران از يك نقطه مرزي كشور وارد و از نقطه مرزي ديگر خارج شود.

كالائي كه تحت عنوان ترانزيت از كشور عبور مي كند جزء واردات و صادرات  قطعي محسوب نبوده و از پرداخت حقوق گمركي و سود بازرگاني . عوارض معاف است ليكن مشمول پرداخت هزينه هاي گمركي مذكور در فصل دوم از قسمت اول اين آئينامه بوده و تابع مقررات اين فصل خواهد بود مگر اينكه در قراردادهاي ترانزيتي دولت با كشورهاي ديگر و يا قراردادهاي گمركي بين المللي مقررات خاصي براي آنها تعيين شده يا بشود كه در اين صورت كالاي ترانزيتي تابع همان مقرراتي خواهد بود كه قراردادهاي مربوط تعيين شده است .

وسايط نقليه كه بدون بار و مسافر وارد و براي ترانزيت اظهار شود از هر حيث تابع مقررات و شرايط كالا مي باشد و همچنين و سايط نقليه حامل كالاي ترانزيتي كه با محموله خود از يك نقطه وارد و از نقطه ديگر با محموله خود خارج مي شود . براي اين نوع  وسايط نقليه بايد اظهارنامه ترانزيت جداگانه تسليم و پروانه ترانزيت جداگانه تحصيل شود.

 

 

 

ماده 1- ترانزيت خارجي كالا عبارت از سلسله مراحلي است كه طي آن كالايي از مبادي خارجي به مقصد كشور ثالث و يا نگهداري آن در مناطق حراست شده و ترتيب حمل تدريجي آن به تقاضاي صاحب كالا از قلمرو جمهوري اسلامي ايران ازيك نقطه مرزي كشور وارد و مألأ از همان نقطه يا از ديگر نقاط مرزي كشور خارج مي گردد.

 

آئين نامه اجرايي قانون حمل و نقل

و عبور كالاهاي خارجي از قلمرو جمهوري اسلامي ايران

فصل اول ، تعاريف و كليات

ماده 1- اصطلاحات به كار برده شده در قانون حمل و نقل و عبور كالاهاي خارجي از قلمرو جمهوري اسلامي ايران كه از اين پس در اين آئين نامه ، قانون ناميده مي شود و اين آئين نامه به شرح زير تعريف ميگردند:

الف – اظهارنامه عبور خارجي : عبارت از برگه اي (فرمي) چاپي كه توسط گمرك جمهوري اسلامي ايران چاپ شده و جهت اظهار كالاهاي عبوري خارجي مورد استفاده قرار ميگيرد.

ب – اظهارنامه اجمالي كالاي عبوري : عبارت است از برگه اي (فرمي) چاپي جهت اظهار اجمالي كالا كه در بدو ورود آن توسط هدايت كننده وسيله حمل يا نماينده شركت حمل و نقل و يا نماينده راه آهن به گمرك يابندر يا فرودگاه حسب مورد تسليم ميگردد.

پ – اظهار كالاي عبوري : عبارت است از ذكر اوصاف و مشخصات كامل كالا در اظهارنامه تسليمي كه جهت عبور خارجي كالا به گمرك ارائه ميگردد.

ت – اظهار اجمالي كالاي عبوري : عبارت است از ذكر مشخصات كلي كالا كه در اظهارنامه اجمالي به گمرك يا بندر ارائه ميگردد.

ث – ترخيصيه كالاي عبوري : عبارتست از سند حواله تحويل كالا به صاحب آن يا عبوردهنده كه از سوي متصدي حمل و يا نماينده وي به عنوان گمرك با رعايت ضوابط و مقررات مربوط صادر ميگردد.

ج – پروانه عبور خارجي: عبارتست از نسخه دوم اظهارنامه عبور خارجي كه توسط ادارات گمرك تأييد و صادر ميگردد.

چ – بارنامه : سندي است مبين مالكيت كالا كه حمل كننده يا نماينده وي پس از وصول كالا صادر مي نمايد  حاكي از حمل كالاي معيني از يك نقطه (مبدأ حمل ) به نقطه ديگر (مقصد حمل) يا وسيله حمل مورد توافق (كشتي، كاميون ، قطار، هواپيما يا تركيبي از آنها) در مقابل كرايه حمل معين مي باشد.

ح – داده هاي الكترونيكي: عبارتست از متن يا پرونجاي (فايل) اطلاعاتي كه ازطريق شبكه هاي رايانه اي يا ديسك نوري يا فلاپي ديسك به منظور تسريع در امورجاري عبور كالا تحت استاندارد و نمونه (فرمت) شناخته شده بين المللي همراه با اعمال سيستم امنيتي بر روي اينگونه پرونجاها (فايلها) و امكان احراز هويت فرستنده و گيرنده تبادل ميگردد.

خ – وجه الضمان: عبارتست از وديعه نقدي يا ضمانتنامه بانكي به صورت فردي يا جمعي تضامني يا بيمه نامه كه به منظور تضمين انجام تعهدات گمركي كالاي عبوري از طرف عبوردهنده به گمرك توديع مي شود.

 

 

 

 

 

اسناد حمل

 

اسناد حمل همواره به‌عنوان يکى از مهمترين اسناد مورد استفاده در تجارت بين‌المللى است و اعتبار و اصالت اين اسناد مورد توجه خاص بازرگانان، بانک‌ها، مؤسسات حمل و نقل و بيمه بوده است. به همين منظور فدراسيون بين‌المللى اتحاديه‌هاى کارگزاران حمل و نقل اقدام به طرح و تدوين اسناد متحدالشکل و يکنواخت مورد استفاده کارگزاران حمل و نقل کرده است

 

اسناد حمل
بارنامه به منزله سند قرارداد حمل, رسید دریافت كالا و سند مالكیت آن است و همچنین سندی است كه زمان ادعای خسارت از شرمت بیمه می تواند به عنوان پشتوانه مورد استفاده واقع شود .

جزئیات مندرج در بارنامه باید شامل موارد زیر باشد :
شرح كالا – علائم و یا شماره های تجاری – نام كشتی حامل – ذكر عبارتی كه حاكی از وجود كالا در كشتی باشد – بنادر بارگیری و تخلیه – نام حمل كننده كالا – نام گیرنده كالا – نام و نشانی شخصی كه ورود اجناس به اطلاع او می رسد هزینه حمل پرداخت شده یا قابل پرداخت در مقصد می باشد. تعداد نسخه های بارنامه كه به صورت اصل صادر شده است – تاریخ صدور .

اسناد مثبته گمركی
اسناد مثبته گمركی بطور كلی اسنادی هستند كه موید ورود كالا به ترتیب مجاز به كشور, انجام تشریفات قطعی گمركی در خصوص انها و ترخیص از گمرك با صدور سند و پرداخت كلیه وجوهی كه به ورود قطعی كالا تعلق می گیرد می باشد اسناد نادرست : منظور از اسناد نادرست , اسناد یا سیاه هایی است كه در ان خصوصیات كالا صحیح و مختصرا ذكر نشده است و صاحب كالا از عدم تصریح خصوصیات به زبان دولت اقدام و كالای دیگری را با حقوق گمركی و سود بازرگانی و عوارض كمتر اظهار نموده باشد .

اظهارنامه ورود یا خروج
عبارت است از هر نوع اظهارنامه ای كه توسط شخص مسئول وسیله حمل و نقل یا نماینده او باید هنگام ورود یا خروج وسیله حمل ونقل به مقامات گمركی ارائه شود و حاوی مشخصات لازم در ارتباط با وسیله حمل و نقل, مسیر سفر , بار, كالاهای توشه ای و ملزومات, كاركنان و مسافرین می باشد .

اظهارنامه كالا
اظهاري است كه بر روي برگي كه گمرك تعيين نموده تنظيم مي شود در اين اظهارنامه اشخاص ذينفع روش گمركي را كه بايد در مورد كالا اجرا شود ذكر مي كنند و مشخصاتي را كه از نظر گمرك براي اجراي ان روش لازم است قيد مي كنند.

اظهارنامه گمركی
یعنی هر اظهار یا اقدامی كه راجع به اطلاعات خاص مورد نیاز گمرك به هر شكل كه توسط گمرك توصیه شده یا مورد قبول واقع شود .

اظهارنامه مبدا
عبارت است از یك شرح مقتضی در رابطه با مبدا كالاهای ساخته شده كه در موقع صدور انها توسط سازنده, تولید كننده , تهیه كننده , صادر كننده یا هر شخص صلاحیتدار دیگری در فاكتور تجاری یا هر سند دیگری كه مربوط به كالاها باشد ذكر می گردد .

اعلامیه ارز
سندی است بانك كه مبلغ ارز انتقال یافته جهت خرید كالا و هم ارز ریالی ان و تاریخ گشایش اعتبار ان رانشان می دهد.

بار انداز
محل سرپوشیده ای است كه یك یا چند طرف ان دیوار نداشته و كالا ها به منظور محفوظ ماندن از برف و باران و تابش منظم آفتاب در آنجا نگه داشته می شود .

پروفورما
سیاهه خریدی است كه فروشنده از مبدا به عنوان پیشنهاد فروش, یا تعیین ارزش و شرایط فروش, صادر می كند. این سیاهه قبل از سفارش كالا باید به تایید مركز تهیه و توزیع مربوطه رسد. پروفورما را پیش فاكتور نیز می نامند .

ترانشیب
عبارتست از روش گمركی كه به موجب ان كالاها تحت نظارت گمرك از یك وسیله حمل و نقل ورودی به یك وسیله حمل ونقل خروجی(صدور) در حوزه یك دفتر گمركی كه ان دفتر در عین حال دفتر گمركی توام برای ورود و صدور است , انتقال داده می شود .

 

كابوتاژ
عبارت است از حمل كالا از یك بندر كشور به بندر دیگر و همچنین از یك گمرك به گمرك دیگر, كه از راه كشور همجوار صورت می گیرد. برای كابوتاژ تشریفات گمركی لازم است و دو نوع اظهارنامه دارد كه یكی هنگام خروج كالا از بندر یا مرز تنظیم می شود و یكی هم هنگام ورود به گمرك مرز یا بندر .

كارنه تیر
كارنه تیر سند ترانزیتی بین الملی كالا از راه زمینی است كه در مبدا صادر می شود و به موجب ان كالا از كشورهای بین راه تا مقصد كه به طور ترانزیت عبور می كند نیازی به انجام تشریفات ترانزیت در مرز ورودی و خروجی هر كشور نخواهد بود .

كارنه ا.ت .ا
مدرك ورود موقت بین المللی است كه اگر شخص یا شركتی كالایی به صورت ورود موقت جهت شركت در نمایشگاهها یا تاسیس نمایشگاه وارد نماید و یا نمونه هایی برای ارائه به مشتریان وارد كند به موجب این مدرك نیازی به انجام تشریفات گمركی مربوط به ورود موقت نخواهد داشت .

كارنه دو پاساژ
كارنه دو پاساژ در حقیقت گذرنامه وسیله حمل و نقل جاده ای است كه به عنوان ورود موقت به كشور یا كشورهایی مسافرت می كند ممكن است برای حمل كالا اشخاص یا بعنوان اتومبیل سواری برای گردش یا انجام امری كه در نظر است موقتا برای ورود به كشوری از ان استفاده شود .

 

كنوانسیون سیستم هماهنگ شده
معاهده و پیمانی است كه كشورهای عضو سازمان جهانی گمرك به منظور اجرای هماهنگ طبقه بندی كالاهای تجاری به ان پیوسته اند. مفاد این كنوانسیون از سال 1988 برای اعضا ان لازم الاجرا شده است. ایران نیز از سال 1374 رسما به این كنوانسیون ملحق شده است و جدول تعرفه(سیستم هماهنگ شده) منظم به این كنوانسیون را از ابتدای سال 1375 در مقررات صادرات و واردات اجرا می كند .

كنوانسیون كیوتر
اصطلاحی است كه عموما در ارتباط با كنوانسیون بین المللی برای ساده كردن و هماهنگ كردن روشهای گمركی به كار برده می شود. این كنوانسیون در سال 1973 از طرف شورای همكاری گمركی كیوتو پذیرفته شده است .

كنوانسیون ا.ت.ا
اصطلاحی است كه عموما در ارتباط با كنوانسیون گمركی در هر بار چه ا .ت .ا برای ورود موقت كالا به كار برده می شود. این كنوانسیون در سال 1961 از طرف شورای همكاری گمركی در بروكسل پذیرفته شده است .

 

كنوانسیون نایروبی
اصطلاحی است كه عموما در ارتباط با كنوانسیون بین المللی همكاری متقابل اداری به منظور پیش گیری تجسس و كیفر تخلفات گمركی به كار برده می شود. این كنوانسیون در سال 1977 از طرف شورای همكاری در نایروبی پذیرفته شده است .

ماتیفست
فهرست محمولات یك كشتی یا یك قطار یا یك كاروان از كامیونهایی را می گویند كه بیشتر از یك بارنامه دارند. در فارسی می توان آنرا فهرست كل كالا خواند كه حاوی ریز كلیه برنامه های مربوط به محموله است. این فهرست كل زمانی عرضه می شود كه محموله تجاری به گمرك مقصد می رسد .

•  ورود موقت چیست ؟
رویه گمرکی است که به موجب آن برخی از کالاها بدون پرداخت حقوق ورودی عوارض به قصد خروج مجدد در مدت مقرر وارد قلمرو گمرکی می گردد و سه گونه است :
1- ورود موقت کالا جهت تعمیر یا تولید و بسته بندی
2- ورود موقت به منظور نمایش در نمایشگاهها
3- ورود موقت خودرو

• اصطلاحات اینکوترمز : international commercial terms کدامند ؟
طبقه بندی چهارگروه اینکوترمز
گروه E گروه F گروه C گروه D
تحویل کالا در نقطه عزیمت در مبدأ (EXW) تحویل کالا به خریدار بدون پرداخت کرایه حمل در مبدأ
FAS – FCA
FOB تحویل کالا در مبدأ به خریدارباپرداخت کرایه حمل
CIF – CFR
CIP ,CPT تحویل کالا در مقصد
DAF
DES-DEQ
DDU , DDP
EXW تحویل کالا در محل کار ( کارخانه ، انبار و . . . )
FCA تحویل کالا به حمل کننده در مبدأ
FAS تحویل کالا در کنار کشتی در مبدأ
FOB تحویل کالا در عرشه کشتی در مبدأ
CFR ارزش و کرایه حمل تا مقصد
CIF ارزش ، بیمه و کرایه حمل تا مقصد
CPT تحویل با پرداخت کرایه حمل تا مقصد
CIP تحویل با پرداخت کرایه حمل و بیمه تا مقصد
DAF تحویل در مرز ( مرز تعیین شده) 
DES تحویل در عرشه کشتی ( در مقصد) 
DEQ تحویل در اسکله ( در مقصد) 
DDM تحویل در مقصد بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی
DDP تحویل در مقصد با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی

• کنوانسیون های حمل و نقل کدامند ؟
1-کنوانسیون CMR :
این کنوانسیون جهت تأمین منافع و حقوق دست اندرکاران حمل و نقل جاده ای و یکنواخت کردن شرایط حاکم بر قرارداد حمل و نقل بین المللی جاده ای ایجاد شده است .

2- کنوانسیون TIR :
این کنوانسیون برای ایجاد تسهیلات در رابطه با تشریفات گمرکی کامیونهای حامل کالا که در جاده های بین المللی تردد و از گمرکات کشورهای ثالث عبور می کنند تدوین و به مرحله اجرا درآمده است .

3-کنوانسیون کوتیف COTIF :
این کنوانسیون مربوط به حمل و نقل بین المللی با راه آهن است .

• ارزش CIF کالا چگونه محاسبه می شود ؟
ارزش کالا ( COST ) + بیمه ( IN SURANC ) + کرایه حمل ( FRESGHT )

• ترانزیت چیست ؟
روش گمرکی است که براساس آن کالاها تحت نظارت گمرک از یک گمرک به گمرک دیگر حمل می گردد .

• ترخیص چیست ؟
به معنی تسویه حساب با گمرک پس از انجام تشریفات قطعی گمرک است .

• اظهار نامه گمرکی چیست ؟
عبارتست از هر اظهار یا اقدامی راجع به اطلاعات خاص مورد نیاز گمرک به هر شکل که توسط گمرک توصیه شده یا مورد قبول واقع شده است .

 

• کابوتاژ چیست ؟
حمل کالا از یک نقطه به نقطه دیگر در یک کشور از راه دریا یا رودخانه های مرزی .
انواع واردات : 1 – واردات قطعی . 2 – ورود موقت . 3 – کالای مرجوعی . 4 – ترانزیت که شامل : داخلی و خارجی می باشد .

• حق العمل کاری گمرکی چگونه است ؟
حق العملکار در گمرک به شخصی اطلاق می شود که تشریفات گمرکی کالای متعلق به اشخاص دیگر را به وکالت از طرف آن شخص در گمرک انجام دهد .

• تعرفه چیست ؟
تعریف اول : طبقه بندی (NOMENCLATURE ) مثلاً تعرفه 15/85 تعیین کالا در فصل 85 و ردیف 15 قرار دارد .
تعریف دوم : حقوق و عوارض گمرکی (TARIFE ) مثلاً می گویند تعرفه تلویزیون 30% است یعنی حقوق و عوارض گمرکی آن 30% است .برگرفته از سایت http://www.daneshju.ir/forum/f377/t13298.html

 

اسناد حمل: بارنامه به منزله سند قرارداد حمل، رسيد دريافت كالا و سند مالكيت آن است و همچنين سندي است كه زمان ادعاي خسارت از شركت بيمه ميتواند به عنوان پشتوانه مورد استفاده واقع شود.
بارنامه: دراصطلاح بين المللي كشتيراني بارنامه را (بيل آوليدينگ) و در جاده و هواپيما CMRو در راه آهن CIM ميخوانند و بارنامه مدركي است براي حمل يك واحد و يا يك پارتي كالا.
پروفرما: سياهه خريدي است كه فروشنده از مبداء به عنوان پيشنهاد فروش يا تعيين ارزش و شرايط فروش صادر مي كند كه سياهه بايد به تأييد مركز تهيه و توزيع مربوطه برسد پروفرما را پيش فاكتور نيز ميگويند.
Transshipment عبارت از روش گمركي است كه به موجب ان كالا تحت نظارت گمركي از يك وسيله حمل و نقل ورودي به يك وسيله حمل و نقل خروجي (صدور ) در حوزه يك دفتر گمركي كه آن دفتر در عين حال دفتر گمركي توأم است ، كه هم براي واردات و هم براي صادرات اختصاص دارد.
سيف (CIF): سيف به معناي بهاء تمام شده كالا در مركز كشور مقصد است كه تشكيل ميشود از بهاء كالا در شهر مبداء به اضافه هزينه بسته بندي و كرايه حمل تا بندر كشور مقصد و هزينه بيمه تا مقصد.
سي انداف (C&F): يعني فقط بهاء كالا در مبداء به اضافه هزينه هاي بسته بندي و كرايه تا بندر مقصد.
كابوتاژ: عبارت است از حمل كالا از يك بندر كشور به بندر كشور ديگر و همچنين از يك گمرك به گمرك ديگر كه از راه كشور همجوار صورت گيرد و براي كابوتاژ تشريفات گمركي لازم است و دو نوع اظهارنامه گمركي هنگام خروج كالا از بندر يا مرز و ديگري هنگام ورود به گمرك يا مرز ديگر تنظيم ميشود
بارنامه فياتا ( FIATA COMBINED TRNSPORT . B/L )
بارنامه فياتا معتبرترين بارنامه رايج در تجارت بين الملل است و سندي است قابل معامله و انتقال براساس مقررات متحدالشكل.

عمليات ( TIR)
به حمل كالا از يك اداره گمرك خروجي به يك اداره گمرك مقصد به موجب روش موسوم به روش تير گويند.

 

( CMR )
حمل بين المللي كالا از طريق جاده و با وسيله نقليه زميني است و بايد محل دريافت و تحويل كالا در2كشور مختلف باشد و حداقل يكي از طرفين عضو كنوانسيون باشد.

گواهي مبدا ( CERTIFICATE OF ORIGIN )
سندي است كه دلالت بر محل ساخت كالا دارد و توسط اتاق بازرگاني كشور سازنده كالا و به تقاضاي صادركننده تنظيم و تصديق ميشود.

كارنه تير(TIR CARNET )
اين اصطلاح يعني دفترچه ترانزيت كالا از يك گمرك مبداء در يك كشور به گمرك مقصد در كشور ديگر.

( كارنه دوپاساژ CARNET DE PASSAGES EN DOUANE )
در حقيقت گذرنامه وسيله حمل و نقل جاده اي است كه بعنوان ورود موقت به كشور يا كشورهايي كه مسافرت ميكند- ممكن است براي حمل كالا – اشخاص يا بعنوان اتومبيل سواري براي گردش يا انجام اموري كه در نظر است موقتا" براي ورود به كشوري ازآن استفاده شود.
قاعده صدور بارنامه بين المللي اين است كه مفاد و متن اين گونه اسناد بر اساس يكي از كنوانسيونهاي بين المللي حمل و نقل تنظيم مي شود.

( CIM )
بارنامه اي كه براي حمل و نقل كالا به كشورهاي خاور نزديك و اروپا در چهار چوب تعرفه TEAبوسيله راه آهن صادر ميشود.

بارنامه ( SMGS )
براي حمل و نقل كالا با واگن از / به كشورهاي مستقل مشترك المنافع صادر ميشود.

کنوانسیون های حمل و نقل کالا:

کنوانسیون گمرکی حمل و نقل جاده ای کالاTIR

کنوانسیون حمل و نقل بین اللملی کالا از طریق جادهCMR

کنوانسیون گمرکی ورود موقت وسایل نقلیه شخصCPD

کنوانسیون گمرکی ورود موقت کالاهاATA

کنوانسیون لاهه یا هیگ،

کنوانسیون ویز بی

،کنوانسیون هامبورگ،حمل و نقل کانتینری

 

 

تعریف حمل و نقل:

"حمل و نقل" انتقال اشخاص و کالاها از نقطه ای به نقطه دیگر است. صنعتی که به تجهیز ملزومات حمل و انتقال اشخاص و کالاها می پردازد بخش مهمی از اقتصاد ملی را تشکیل می دهد که به صنعت حمل ونقل شهرت یافته است. این صنعت سه بخش اساسی دارد: 1- تجهیزات ساختاری که مشتمل است بر شبکه های حمل و نقل (مانند جاده ها، خطوط راه آهن و...) و ترمینال ها (مانند بنادر، فرودگاه ها) 2- وسایل حمل و نقل مانند کامیونها، هواپیماها 3- عملکرد یعنی ضوابطی که وسایل حمل و نقل بر اساس آن در شبکه های حمل و نقل حرکت می کنند مانند ضوابط قانونی و آیین نامه ها حمل و نقل.

انواع حمل و نقل:

حمل و نقل هوایی، ریلی، جاده ای و دریایی انواع ساده حملند. چنانچه حمل و نقل توسط ترکیبی از انواع مذکور صورت گیرد، حمل و نقل چند کیفیتی یا مرکب (Combined/Multimodal Transport) نامیده می شود. حمل و نقل مرکب گاه توسط شخص واحد صورت می گیرد که تجهیزات مختلف حمل ونقل را در اختیار دارد و گاه توسط چند شخص یا موسسه که با یکدیگر تلفیق شده اند. در مواردی نیز واسطه ها مانند فورواردرها (Forwarding Agent) یا (Shipping Agent) عامل حمل و نقل مرکبند .در عرف تجاری اصطلاح حمل سراسری (Throught Transport) معرف یک شیوه مستقل حمل و نقل نیست بلکه ناظر بر مواردی است که حمل و نقل، اعم از آنکه ساده یا مرکب باشد، توسط بیش از یک شرکت یا موسسه حمل و نقل صورت می گیرد.

  اسناد حمل

اسناد مرتبط با حمل و نقل را در سه دسته می توان جای داد: 1- اسناد معرف مالکیت کالا 2- اسناد حمل در کنوانسیون های بین المللی 3- اسناد معمول در تجارت و حمل کالا

• اسناد مالکیت

مهمترین سندی که به نوعی دلیل مالکیت کالای موضوع آن می باشد "بارنامه" است. بارنامه بیش از آنکه پدیده ای قانونی باشد زاییده عرف تجاری است. در عرف تجاری چنانچه سندی حاوی سه ویژگی باشد بارنامه تلقی می شود: 1- رسید کالای ارسال شده باشد 2- دلیل قرارداد حمل میان متصدی و ارسال کننده تلقی شود 3- سند مالکیت باشد.

عرف تجاری بارنامه را سند مالکیت کالای حمل شده می داند. قوانین برخی کشورها این موضوع را مورد تصریح قرارداده و به کسی که بارنامه بنام او ظهر نویسی شده این حق را می دهند که به صرف در اختیار داشتن بارنامه اقامه دعوا نماید.

بارنامه انواع متعددی دارد مهمترین آن عبارتند از: بارنامه ارسالی، وصولی؛ بارنامه بی قید و شرط و بارنامه مشروط؛ بارنامه وصولی و بارنامه کرایه پیش پرداخت شده، بارنامه قابل انتقال و غیر قابل انتقال همچنین بارنامه ها را به اقتضای شکل حمل و نقل به بارنامه هوایی، دریایی، راه آهن، کامیون و بارنامه سرتاسری تقسیم کرده اند.

اسناد مالکیت منحصر به بارنامه نمی شود، یک رسید مسئول بارگیری کشتی (Mate's receipt) و ( Ships delivery warrant) و اسناد مشابه مانند (Warehousers warrant) نیز می توانند سند مالکیت تلقی شوند.

• اسناد حمل در کنوانسیون های بین المللی:

کنوانسیون ها و اسناد بین المللی د رخصوص سندی که دلالت بر انقعاد قرارداد حمل ونقل داشته باشد، ضوابط متعددی را برقرار کرده اند.

(کنوانسیون CIM):

به موجب ماده 12 این کنوانسیون ارسال کننده موظف است که برای هر واگن یک  بارنامه تنظیم کند. الگوی این سند حسب مقررات راه آهن مربوط معین می شود. سند مذکور باید حاوی مندرجات مفصل مذکور در ماده 3 کنوانسیون باشد. تنظیم دقیق این سند بسیار مهم است زیرا فقط ارسال کننده و مرسل الیهی که به موجب آن معین می شوند حق اقامه دعوا خواهند داشت.

به موجب ماده 4 کنوانسیون در قرارداد حمل جاده ای نیز تنظیم بارنامه ضروری است. اما، فقدان یا نقص تنظیم آن، وجود یا اعتبار قرارداد حملی را که موضوع مقررات کنوانسیون باشد تحت تاثیر قرار نمی دهد.

• اسناد معمول در حمل و نقل کالا

علاوه بر اسنادی که در شماره پیش ذکر شد اسناد استاندارد متعدد دیگری نیز وجود دارد که بطور معمول در تجارت وحمل و نقل کالا مورد استفاده قرار می گیرد. از جمله گواهی مبدا، کارنت ها، اظهار نامه محموله، اعلامیه محموله - گارانتی ها، رسیدهای انبار گواهی های فیاتا و...

 

بخش دوم : واردات

واردات

واردكننده كالا

وارد كننده كالا شخصي حقيقي يا حقوقي ميباشد كه نسبت به ورود كالاهاي مورد مصرف در داخل كشور طبق مجوزهاي مربوطه اقدام مينمايد و ميبايست از مقررات وقانون تجارت كشور خود بطور كامل و از مقررات و قانون تجارت كشور فروشنده نيز مطلع باشد . براي واردات داشتن كارت بازرگاني ، كد اقتصادي و چنانچه واحد توليدي باشد ، داشتن پروانه بهره برداري يا پروانه توليد الزامي است .

 

واردات

واردات كالا به دو منظور صورت مي‌پذيرد كه عبارت است از :

الف – ورود قطعي

ب – ورود موقت 

الف ) واردات قطعي

منظور از واردات قطعي ، كالاهائي هستند كه براي مصرف يافروش سفارش شده و به كشور وارد و با انجام تشريفات قطعي گمركي ترخيص مي‌شوند .

انواع واردات عبارتند از :

1 – واردات در مقابل صادرات (ارز صادراتي غيرنفتي)

2 – واردات به صورت گشايش اعتبار (ارزي)

3 – واردات به صورت بدون انتقال ارز

4 – واردات از مناطق آزاد تجاري ، صنعتي

5 – واردات مبادلات مرزي (تعاوني مرزنشينان)

6 – واردات مبادلات پيله‌وري

7 – واردات از بازارچه‌هاي مرزي

8 – واردات كالا از طريق پست

 

 

ب : واردات موقت :

 ورود موقت رويه گمركي است كه به موجب آن مي‌توان كالاي خاصي را براي منظور خاصي در مدت معين وارد كشور و سپس خارج كرد . ورود كالاي مجاز و مشروط و غيرمجاز با موافقت گمرك ايران و ورود كالاهاي ممنوع‌الورود موكول به مصوبه هيئت دولت مي‌باشد .

ورود موقت به منظورهاي ذيل انجام مي‌پذيرد :

1 – ورود موقت مواد اوليه .

2 – ورود موقت كالاهاي خارجي براي شركت در نمايشگاههاي بين‌المللي .

3 – ورود موقت كالا براي تكميل و تعمير .

4 – ورود موقت دستگاههاي فيلمبرداري و عكسبرداري هوائي و مطالعات علمي و فني و غيره .

5 – ورود موقت وسائط نقليه .

6 – ورود موقت دام كه به منظور تعليف موقتا وارد كشور مي‌شوند .

7 – ورود موقت محفظه‌هاي مخصوص حمل كالا (كانتينر) .

8 – ورود موقت كالاهائي كه طبق كنوانسيون گمركي به صورت موقت وارد مي‌شوند .